Monthly Archives: January 2017

dinh dưỡng bà bầu5

Các thuật ngữ dinh dưỡng mà bà bầu cần phải tìm hiểu khi mang thai

Dinh dưỡng luôn là vấn đề quan trọng được các bà mẹ quan tâm hơn cả khi bầu bí. Tuy nhiên chúng ta thường chỉ quan tâm đến chế độ ăn uống mà chưa có sự hiểu biết sâu về các dưỡng chất cần thiết cần bổ sung khi mang bầu. Dưới đây là các thuật ngữ dinh dưỡng mà các bà bầu cần phải tìm hiểu khi mang thai để có những quyết định đúng đắn về dinh dưỡng trong toàn thai kỳ.

DHA là dưỡng chất không thể thiếu cho sự phát triển của thai nhi

  •  DHA là một loại acid béo omega-3 đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển trí não của con , đặc biệt là của thai nhi và trẻ sơ sinh. Các mẹ sẽ đưa DHA trực tiếp vào thai nhi để nuôi dưỡng sự phát triển trí não và võng mạc (mắt) của trẻ . Một số nghiên cứu chỉ ra rằng bổ sung DHA trong quá trình mang thai sẽ giúp tăng cường trí thông minh, nhận thức và hoạt động hàng ngày của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

dinh dưỡng bà bầu

  •  Nghiên cứu cho thấy trẻ 12 tháng tuổi  được bổ sung đầy đủ DHA có thị lực tốt hơn nhìn rõ hơn so với trẻ cùng tuổi không được bổ sung DHA. Lợi ích khác nữa của DHA trong giai đoạn đầu đời của trẻ là giúp trẻ tăng khả năng miễn dịch, giảm dị ứng và ít mắc vấn đề rối loạn hành vi và cảm xúc. Nhờ vậy trẻ có khả năng ghi nhớ, học hỏi và vận động tốt hơn. Nghiên cứu trên nhóm trẻ từ 10-12 tuổi cho thấy trẻ em được cung cấp đầy đủ DHA từ sớm có chỉ số thông minh IQ cao hơn 8,3 điểm so với trẻ thiếu DHA.
  • Trẻ em, cần được bổ sung DHA ngay từ khi còn trong bụng mẹ và những năm đầu đời vì đây là giai đoạn não cần được cung cấp lượng DHA cao nhất.
  •  Chắc hẳn hầu hết các mẹ đều đã biết đến loại axit béo omega-3 này, đây là một thuật ngữ dinh dưỡng khá quen thuộc có tác dụng giúp phát triển trí não của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Không chỉ tốt cho trí não của trẻ mà DHA với đặc tính kháng viêm còn thúc đẩy quá trình phục hồi sau sinh của mẹ nữa . Vì vậy để trẻ phát triển tốt trí não và thị giác, các bà mẹ mang thai và cho con bú cần bổ sung DHA ngay từ khi mang thai và trong suốt thời gian cho bú.

 ACID FOLIC cần thiết cho sự phát triển trí não và thần kinh của trẻ

Bạn cần biết rằng, acid folic  là loại vitamin nhóm B có thể ngăn ngừa dị tật bẩm sinh của não và cột sống hay còn gọi chung là ống thần kinh. Axít folic đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa khuyết tật ống thần kinh gây ra vô sọ, thoát vị não – màng não, hở đốt sống, gai đôi cột sống và làm tăng nguy cơ dị tật ở tim, chi, đường tiểu, sứt môi, hở hàm ếch…đồng thời có thể giúp làm giảm nguy cơ sinh con bị dị tật não hoặc tủy sống.

dinh dưỡng bà bầu1

Ống thần kinh là một cấu trúc tồn tại trong thời kỳ phôi thai và sẽ phát triển thành não và cột sống. Cấu trúc này ban đầu chỉ là một dải mô nhỏ, gấp vào phía trong để tạo thành hình dạng một cái ống vào ngày thứ 28 sau khi thụ thai. Nếu như hiện tượng này không xảy ra đúng và ống thần kinh không đóng lại hoàn toàn thì sẽ dẫn tới dị tật ở não và cột sống. Thể phổ biến nhất của dị tật ống thần kinh là cột sống chẻ đôi và thai vô sọ. Mỗi năm, trên thế giới có khoảng 2500 trẻ sinh ra bị dị tật ống thần kinh gây khiếm khuyết rất nghiêm trọng về thể chất và trí não, và rất nhiều các trường hợp thai dị tật bị sẩy thai hoặc chết lưu trong tử cung.

Nhiều phụ nữ chỉ có thể phát hiện mình đang mang thai ở giai đoạn muộn trong khi dị tật ống thần kinh lại sẩy ra rất sớm, vào tháng đầu tiên của bào thai, cho nên tốt hơn hết là các phụ nữ nên có đủ axít folic trong cơ thể trước khi thụ thai. Tất cả các phụ nữ ở tuổi sinh đẻ cũng nên sử dụng axít folic vì có khoảng phân nữa các trường hợp mang thai là nằm ngoài dự tính.

Liều dùng: 0,4 mg cho người cho người có tiền căn bình thường,4mg cho người có tiền căn mang thai bị dị tật. Các thức ăn có nhiều folate, là dạng tự nhiên của axít folic, bao gồm các loại đậu, trái cây (đặc biệt là cam, chuối, dâu), các loại rau lá xanh, ngũ cốc, các loại củ .Cơ thể có thể hấp thu rất tốt 85-100% axít folic từ nguồn vitamin bổ sung và các thực phẩm tăng cường axít folic, trong khi hấp thu từ thực phẩm lại kém, chỉ khoảng 50%. Ngoài ra, việc nấu nướng và lưu trữ cũng làm phân hủy axít folic trong thực phẩm. Chính vì thế việc uống viên axít folic hoặc uống viên multivitamin , sữa bầu có chứa hàm lượng axít folic theo yêu cầu là điều cần thiết.  Vào giai đoạn sau của thai kỳ, phụ nữ cũng cần nhiều axít folic hơn.

Sắt

Sắt được chứng minh là thành phần rất quan trọng vì nó giúp thai nhi phát triển về mặt thể chất và năng lượng. Sắt đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển oxy trong máu. Trẻ sinh đủ tháng với cân nặng đạt chuẩn sẽ có hàm lượng sắt đủ dùng trong 6 tháng đầu đời. Việc bổ sung sắt là rất cần thiết đối với phụ nữ mang thai.

dinh dưỡng bà bầu2

Có nhiều cách để bổ sung sắt như: Lựa chọn những thực phẩm tươi có nhiều chất sắt cho bữa ăn hàng ngày như huyết bò, huyết heo, gan heo, hải sâm, nấm mèo, nấm hương khô, đậu nành, cần tây, rau dền đỏ;  Bổ sung sắt bằng các chế phẩm chứa sắt như viên sắt uống, dung dịch sắt uống…Tuy nhiên, bổ sung sắt thông qua việc ăn uống thời gian hấp thụ lâu hơn nên với những đối tượng có nhu cầu sắt cao như trẻ em suy dinh dưỡng, phụ nữ có thai, phụ nữ cho con bú, người bệnh sau phẫu thuật… phải bổ sung sắt bằng các chế phẩm chứa sắt mới đáp ứng nhanh nhu cầu sắt của cơ thể.

Khi có bầu, lượng sắt cần cho cơ thể (30mg/ngày). Nếu không cung cấp đủ, bạn sẽ mắc chứng thiếu máu, ảnh hưởng tới sức khỏe của cả thai nhi.Phụ nữ cho con bú: 24 mg.Bạn có thể uống bổ sung viên sắt 1 tiếng trước khi ăn.Lưu ý là không uống bổ sung viên sắt cùng thời điểm với canxi bổ sung hay các loại axit amin vì chúng sẽ làm giảm khả năng hấp thụ sắt của cơ thể.

Vitamin A

Cần thiết cho làn da, xương, và đôi mắt của trẻ khỏe mạnh; giúp tạo ra các tế bào cho các cơ quan bên trong cơ thể con. Đối với phụ nữ mang thai, mức hấp thu tối đa dưới 10.000 IU (3.000 mcg) .

Vitamin C

Vitamin C giúp sản xuất collagen, một loại protein cấu trúc để hỗ trợ phát triển xương, sụn, cơ, và mạch máu cho con. Vitamin C cũng là một chất chống oxy hoá, có nghĩa là nó giúp ngăn ngừa bệnh tật cho cả mẹ và trẻ. Khi mang thai, dinh dưỡng trở nên rất quan trọng với bà bầu. Đảm bảo đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết trong chế độ ăn uống sẽ giúp mẹ bầu và thai nhi luôn được khỏe mạnh.

dinh dưỡng bà bầu3

Canxi và vitamin D

 Canxi và Vitamin D là hợp chất khá quen thuộc, đóng vai trò thiết yếu trong sự phát triển xương của cả mẹ và trẻ. Bất cứ giai đoạn nào, kể cả giai đoạn mang thai, người mẹ đều cần cung cấp đủ canxi cho cơ thể. Tuy nhiên, chỉ bổ sung canxi là không đủ mà cơ thể còn cần vitamin D vì đây là loại vitamin cần thiết cho sự hấp thụ canxi của cơ thể. Bổ sung Canxi và Vitamin D cho trẻ từ trong bụng mẹ là cách tốt nhất để chuẩn bị cho trẻ có một bộ khung xương vững chắc khi chào đời, tránh còi xương và tạo tiền đề để phát triển chiều cao trong tương lai.

Protein

Protein có nhiều trong thịt nạc, trứng, bơ, đậu phộng, đậu phụ. Protein có vai trò quan trọng trong việc phát triển và phục hồi các tế bào, đồng thời cung cấp chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của thai nhi. Các chuyên gia khuyên phụ nữ mang thai nên dùng ít nhất 60g protein mỗi ngày trong thời gian mang thai

Carbohydrates

Cung cấp năng lượng lâu dài và chất xơ, giúp ngăn ngừa táo bón. Tuy nhiên, bạn cần tránh carbohydrates có trong đường trắng, bột trắng, và các loại thực phẩm có chứa chúng (bánh ngọt, bánh mì trắng), vì chúng dễ làm bạn tăng cân.

Kẽm cần thiết cho bà bầu và mẹ cho con bú

Kẽm là một khoáng chất quan trọng cần thiết cho sự sống. Nếu không có nó, tất cả các chức năng của cơ thể sẽ khó hoạt động. Vì sự phát triển của bào thai tạo nền tảng cho sự phát triển tầm vóc của trẻ sau khi sinh ra đời, nên chú ý bổ sung chất kẽm khi chăm sóc bà bầu trong giai đoạn sáu tháng đầu.

dinh dưỡng bà bầu4

Kẽm tham gia vào các hoạt động của trên 300 enzym trong các phản ứng sinh học quan trọng, trong đó có các enzym tiêu hóa, và đặc biệt là các enzym cần thiết cho sự tổng hợp protein, acid nucleic cũng như sự tổng hợp, bài tiết và hoạt động của nhiều hormon tăng trưởng quan trọng như GH, IGF-1, testosteron, insulin, thymulin.Thiếu kẽm lâu dài sẽ khiến trẻ chậm phát triển tầm vóc, trí tuệ, giảm khả năng miễn dịch và tăng nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng.

Trong suốt thai kỳ, nhu cầu kẽm của bà bầu là 100 mg, gấp 2 lần so với mức bình thường. Lượng kẽm mất qua sữa mẹ trong 3 tháng đầu ước tính khoảng 1,4 mg/ngày nên nhu cầu kẽm ở bà mẹ cho con bú mẹ cao gấp 3 lần so với mức bình thường.Kẽm có nhiều trong ngũ cốc, thịt, và sữa, cũng như hàu, sò, ốc và hải sản khác.

 Các dưỡng chất trên đều có trong sản phẩm sữa bầu Morinaga được các mẹ ưa chuộng hiện nay bởi hàm lượng chất dinh dưỡng có trong sữa được tập chung vào trẻ là chính cho nên các mẹ ko còn lo tăng cân nhiều quá mà vẫn đầy đủ các chất dinh dưỡng

 

loi-ich-cua-nuoc-dua-doi-voi-ba-bau-1

Bổ sung Canxi trong thai kỳ cần chú ý điều gì?

Canxi là thành phần chủ yếu cấu tạo nên xương và răng người. Thiếu canxi con người thường rơi vào tình trạng còi xương, xương dễ gãy…Hơn thế, canxi cũng là chất làm đông máu ở người. Vì vậy có thể nói Canxi không thể thiếu cho sức khỏe và sự phát triển của con người. Đối với các bà bầu, khi thai nhi hình thành cần nhiều Canxi và các dưỡng chất cần thiết khác, bởi vậy mẹ cần phải bổ sung đầy đủ canxi trong thai kỳ để bé phát triển tốt, là nền tàng cho một đứa trẻ khỏe mạnh sau này.

Nhu cần Canxi tăng cao ở bà bầu

Nhu cầu canxi tiêu chuẩn cần hấp thụ Canxi mỗi ngày đối với người trưởng thành trung bình là 800 mg nhưng qua điều tra thì mức hấp thu đó hầu như không đủ, nhất là khi mang bầu nhu cầu caxi tăng lên rất nhiều và tăng theo từng thời điểm, điển hình như trong 3 tháng đầu nhu cầu là 800 mg nhưng 3 tháng giữa là 1.000 mg, nhưng 3 tháng cuối và khi nuôi con bú là 1.500 mg vì thai càng lớn thì xương thai nhi càng phát triển.

bổ sung canxi bà bầu

 Người có thai thiếu canxi có thể thấy mệt mỏi, đau nhức bắp cơ, tê chân, đau lưng, đau khớp, răng lung lay, chuột rút, nặng hơn nữa thì lên cơn co giật do hạ canxi huyết quá mức mà biểu hiện đặc trưng là co giật các cơ mặt và chi trên với bàn tay co rúm, các ngón tay chụm lại giống như bàn tay người đỡ đẻ. Đối với thai, thiếu canxi sẽ dẫn đến suy dinh dưỡng ngay khi còn trong bụng mẹ, bị còi xương bẩm sinh, biến dạng các xương gây dị hình, lùn thấp…

Những thực phẩm chứa nhiều Canxi và cách bổ sung cho bà bầu

Canxi là một thành phần có sẵn trong các thực phẩm chúng ta ăn uống hằng ngày hoặc uống sữa bầu nhật morinaga. Nhưng không phải thực phẩm nào cũng bổ sung Canxi mẹ bầu có thể tham khảo một số thức ăn động vật sau đây chứa nhiều canxi hơn cả: cua đồng (5.040mg%, tức là có 5.040mg canxi trong 100g cua); tôm đồng (1.120mg%); sữa bột (939mg%), sữa bò và dê tươi (147mg%).

  • Còn trong các loại thức ăn thực vật thì :  vừng (1.200mg%), rau cần (325mg%), cà rốt (323mg%) sữa bột đậu nành (224mg%)…
  •  Mặc dù nhiều thực phẩm giàu Canxi nhưng  không phải ăn vào bao nhiêu canxi thì cơ thể  chúng ta hấp thu được hết mà nó còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tùy theo loại thức ăn, ví dụ sữa bò có lượng canxi cao hơn trong sữa mẹ nhưng lại khó được hấp thu hơn. Hay tùy cơ thể mỗi người, tùy thành phần của photpho và vitamin D mà sự hấp thu canxi nhiều hay ít.

bổ sung canxi cho bà bầu3

  • Ở phụ nữ trưởng thành lượng hấp thu và chuyển hóa canxi còn phụ thuộc hormon estrogen của buồng trứng vì thế ở người mãn kinh, do buồng trứng không hoạt động, estrogen thiếu hụt làm tăng tình trạng loãng xương. Chính vì vậy việc ăn uống đầy đủ với thức ăn đa dạng, nhiều rau, củ, quả, không kiêng khem vô lý và chọn lựa thức ăn có nhiều canxi cho bà mẹ mang thai là điều cần thiết, tránh được tình trạng thiếu canxi cho cả mẹ và thai.
  • Ngoài ăn uống hàng ngày bà bầu có thể cung cấp canxi cho cơ thể bằng các loại thuốc có canxi chỉ chứa muối canxi đơn thuần như viên biocalcium chứa Ca lactate; calcium sandoz 500mg, mỗi viên có Ca carbonate…Hoặc Canxi phối hợp với các vitamin D, C, A hay các chất dinh dưỡng khác như viên calcivita chứa Ca carbonate, Ca phosphate, vitamin A (2.500 đơn vị) và vitamin D (400 đơn vị). Viên Ca C 1.000 sandoz ngoài Ca gluconolactate còn có 1.000mg vitamin C; loại sirô calcinol, ngoài các muối Ca lactobionate, Cagluconate còn có vitamin A (2.500 đơn vị), vitamin D3 (200 đơn vị), vitamin C (40mg), vitamin B12 (2,5mcg) và muối sắt (tương đương 5mg sắt) …. Bạn có thể sử dụng dạng viên hay Siro tùy sở thích của mẹ bầu  nhưng tất cả phải theo sự hướng dẫn của bác sĩ

Bà bầu bổ sung Canxi vào thời điểm nào của thai kỳ?

Theo Thạc Sĩ – Bác Sĩ Đặng Lê Dung Hạnh, nguyên trưởng khoa khám bệnh của bệnh viện Hùng Vương TP.HCM thì mẹ bầu có thể uống ngay từ đầu thai kỳ, vì người Việt Nam đa số đã có dự trữ canxi của cơ thể thấp. Canxi dư thừa có thể thải dễ dàng qua đường tiêu hoá, chỉ trên một số người đặc biệt mới ứ đọng canxi gây sỏi thận. Nếu có tiền căn bị sỏi thận, cần hỏi lại bác sĩ niệu khoa loại sỏi thận mẹ đang mắc để có chế độ bổ sung canxi phù hợp. Khi bổ sung canxi, cũng như bổ sung sắt trong thai kỳ, cần lưu ý phải bổ sung . Tuy nhiên, cũng có nhiều người cho rằng sử dụng nhiều canxi dễ bị sỏi thận. Vậy nhu cầu canxi ở mỗi người bao nhiêu là đủ, thực phẩm nào chứa nhiều canxi và nếu lạm dụng sẽ dẫn đến biến chứng gì?

bổ sung canxi cho bà bầu2

Canxi là một trong số những khoáng chất đóng vai trò quan trọng nhất đối với cơ thể. Đây là thành phần chính cấu thành nên xương và hàm răng của con người (99% canxi tập trung ở xương và răng). Ngoài ra nó còn có nhiều chức năng khác như làm đông máu, ngăn ngừa băng huyết khi mạch máu bị tổn thương; điều hòa sự co bóp của bắp thịt (đặc biệt là tế bào tim); giúp hấp thụ vitamin B12 trong ruột; hỗ trợ sự phân phát, thu nhận và dẫn truyền tín hiệu thần kinh; sản xuất một số kích thích tố như insulin. Canxi trong máu còn giúp duy trì huyết áp và nhịp tim đập bình thường. Chính vì vậy việc cung cấp và bổ sung canxi là việc cần ưu tiên hàng đầu và tiến hành ngay từ giai đoạn đầu đời của mỗi trẻ nhỏ.

Một số lưu ý khi bổ sung Canxi cho bà bầu

Canxi mặc dù rất tốt nhưng cái gì cũng vậy, nếu nhiều quá cũng không tốt vì nếu bổ sung dư thừa canxi thì lượng canxi thừa bị đào thải qua nước tiểu có thể gây sỏi tiết niệu hay canxi hóa động mạch. Với những thai phụ được bác sĩ chỉ định uống bổ sung canxi thì hãy lưu ý:- Khi bổ sung viên nang canxi, tốt nhất uống sau bữa sáng (hoặc bữa trưa) 1 tiếng đồng hồ (sau bữa sáng là tốt hơn cả). Tránh uống canxi vào buổi tối (đặc biệt không uống trước giờ đi ngủ) vì có thể gây sỏi thận hoặc cản trở giấc ngủ.

bổ sung canxi bà bầu3

Khi chọn sử dụng thuốc Canxi cho người có thai mẹ cũng phải chú ý người có thai không có bệnh lý gì thì sử dụng thuốc có canxi loại nào cũng được, nhưng đối với người có thai bị tăng huyết áp, tiền sản giật có chế độ hạn chế muối natri thì cần thận trọng khi dùng các loại thuốc canxi có lẫn natri (như viên calcium sandoz 500mg, viên Ca C 1.000 sandoz có chứa mỗi viên 275mg natri); người có thai mắc tiểu đường cần thận trọng với các thuốc có hàm lượng đường trong đó (như viên Ca C 1.000 sandoz có lượng đường tương đương 2,27g mỗi viên).

Trường hợp phải sử dụng  thuốc lâu dài thì không nên sử dụng thuốc canxi có gốc lactate vì khi chuyển hóa trong cơ thể sẽ sinh ra nhiều acid lactic gây mệt mỏi và nếu phải uống với liều lượng nhiều, nên chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày, bởi vì mỗi lần uống cơ thể chỉ có khả năng hấp thu khoảng 500mg canxi một lúc.

Một lưu ý nhỏ nữa đó là mẹ bầu  nên chọn loại canxi không chứa chì vì có một số nhãn hiệu viên bổ sung canxi có thể chứa hàm lượng nhỏ chì nhưng cũng đủ gây hại cho thai và không bổ sung canxi cùng lúc với những thực phẩm có chứa oxalate như chocolate, trà (cả trà thảo dược), dâu tây, nước ép hoa quả… vì thực phẩm chứa oxalate khi kết hợp với canxi sẽ làm giảm hấp thu.